(foto: GPD)"Ik las eens een interview met Leonard Cohen over de rol van muziek in het leven", vertelt Henk Hofstede. "Als gebeurtenissen die onverbrekelijk met muziek verbonden zijn noemde hij bruiloften, begrafenissen en de afwas." En daarmee is de titel van het nieuwe album van Hofstede's groep de Nits verklaard: Doing the Dishes.
Wie de oer-Hollandse popgroep de afgelopen kwart eeuw gevolgd heeft, zal verbaasd zijn. Nog nooit klonk de band, die het patent heeft op een bezonken, Europees popgeluid, zó nadrukkelijk als Bob Dylan of Mike Scotts Waterboys. Hofstede tokkelt de banjo en laat de 'bottleneck' over de gitaarsnaren glijden als in pure Americana.
En slagwerker van het allereerste uur Rob Kloet doet wat hij in al die jaren nog nooit gedaan heeft: hij slaat in een aantal songs een recht-toe-recht-aan ritme. Four to the floor. Regelrechte rock! De zanger lacht. "Ja, dat verbaasde ons zelf ook", zegt hij. "Zeker na ons vorige album Les Nuits, dat in alle opzichten donker was. Hoe tevreden we ook over die plaat waren, we wilden gewoon niet nog zo'n album maken. Toen we aan Doing the Dishes begonnen, startten we met helemaal niets. We gingen spontaan spelen en het bleek onmiddellijk allemaal up tempo te Voor de definiiteve selectie kozen we bewust voor songs die niet dat typisch 'Europese' hadden.
" Het is natuurlijk niet zo dat we nooit konden rocken," vervolgt Hofstede. "Toen ik begin jaren '70 in bandjes ging spelen, was dat allemaal rock. Alleen op het moment dat we met de Nits platen begonnen te maken, hebben we de rock bewust buiten beeld gehouden. We wilden ons met een eigen stijl profileren. En nu, op deze nieuwe plaat, lieten we het rocken eindelijk eens toe."
Het geeft goed aan waar de Nits, in 1974 opgericht, muzikaal geplaatst kan worden. Begin jaren '80, toen de band doorbrak met de top-10 hit Nescio, was toetsenman Robert Jan Stips ook al van de partij. Andere musici kwamen en gingen, maar anno 2008 bestaat de Nits weer uit het trio Hofstede, Kloet en Stips die de muziek van de groep dat 'typisch Europese' geven. Wat de Nits altijd onderscheiden heeft, is het slagwerk van Rob Kloet die zijn trommels behandelde alsof het melodie-instrumenten waren en zich nooit beperkte tot het 'meppen van de maat'. Des te opmerkelijker is zijn 'rock-benadering' op het nieuwe album. " De afgelopen jaren ben ik bij de Nits, maar ook op mijn recente solo-album Drumset with Dog zo ver gegaan met het uitpluizen van details, dat dit ook gewoon weer eens moest", zegt de drummer.
Maar er is nog meer 'anders dan vroeger' bij de Nits. De groep werd altijd geassocieerd met de hang naar de jeugd, liedjes als audio-prentbriefkaarten uit de jaren '50 en '60. Maar op het album Les Nuits waren opeens drie songs geïnspireerd door de moord op Theo Van Gogh en de nieuwe single The Flowers haakt in op de Nederlandse troepen in Afghanistan. "Ach", zegt Hofstede. " Twintig jaar geleden was het belangrijk voor mij om die jeugdherinneringen een keer vast te leggen. Maar ik wil dat niet blijven recyclen."
Een paar uur na het gesprek staan de Nits op het podium. In het theater is het verschil tussen oud en nieuw repertoire minder groot dan op de albums. Ongetwijfeld het gevolg van de compacte trio-bezetting, waarbij Stips en passant met één hand ook de baspartijen uit z'n klavier haalt en Kloet weer héél veel meer speelt dan het ritme alleen.
Volgend jaar bestaan ze 35 jaar, de Nits. "En onze artistieke ontwikkeling verloopt nog altijd grillig", aldus Hofstede. "Soms ben ik jaloers op artiesten als James Taylor of Tom Petty die zo stijlvast zijn dat het lijkt alsof ze telkens hetzelfde album maken. Maar dan wel altijd een heel goed album."
Peter Bruyn,
GPD, 11 januari 2008